نصیحت لقمان درباره ده گروهی که هرکدام سه نشانه دارند

امام جعفر صادق علیه السلام: لقمان به پسرش گفت: پسرم! هر چیزى، نشانه‌اى دارد که بدان شناخته مى‌شود و بر اساس آن، مورد گواهى قرار مى‌گیرد؛
صالح، سه نشانه دارد: نماز و روزه و زکات .
متظاهر نیز سه نشانه دارد: با برتر از خود مى‌ستیزد، و چیزى را مى گوید که نمى‌داند ، و در پىِ چیزى است که به آن، دست نمى‌یابد .
ستمگر، سه نشانه دارد : به بالاتر از خودش با نافرمانى ، و به پایین تر از خودش با چیرگى ، ستم مى کند و به ستمگران ، یارى مى رساند .
منافق، سه نشانه دارد: زبانش مخالف دلش ، و دلش مخالف کارش ، و ظاهرش مخالف باطنش است .
گنهکار، سه نشانه دارد: خیانت مى ورزد ، دروغ مى گوید ، و با سخن خودش نیز مخالفت مى کند.
ریاکار، سه نشانه دارد: هنگامى که تنها باشد، تنبلى مى کند و هنگامى که نزد مردم باشد، چابک است و در هر کارى، خود را در مَعرض ستایش دیگران قرار مى دهد .
حسود، سه نشانه دارد: هر گاه غایب باشد ، غیبت مى کند و هر گاه حاضر باشد ، چاپلوسى مى کند ، و به خاطر گرفتارى ، سرکوفت مى زند .
اسرافکار ، سه نشانه دارد: چیزى را مى خرد که لازم ندارد ، و چیزى را مى پوشد که لازم ندارد ، و چیزى را مى خورد که لازم ندارد .
تنبل، سه نشانه دارد: تا آن جا سستى مى کند که کوتاهى مى شود، و تا آن جا کوتاهى مى کند که ضایع مى سازد، و تا آن جا ضایع مى سازد که گناه مى کند.
غافل، سه نشانه دارد: اشتباه و سرگرمى و فراموشى.


متن حدیث:

قال الصادق علیه السلام :قالَ لُقمانُ لاِبنِهِ: یا بُنَیَّ، لِکُلِّ شَیءٍ عَلامَةٌ یُعرَفُ بِها ویُشهَدُ عَلَیها....
ولِلعامِلِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: الصَّلاةُ وَالصِّیامُ وَالزَّکاةُ .
ولِلمُتَکَلِّفِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: یُنازِعُ مَن فَوقَهُ ، ویَقولُ ما لا یَعلَمُ ، ویَتَعاطى ما لا یَنالُ.
ولِلظّالِمِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: یَظلِمُ مَن فَوقَهُ بِالمَعصِیَةِ ، ومَن دونَهُ بِالغَلَبَةِ ، ویُعینُ الظَّلَمَةَ.
ولِلمُنافِقِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: یُخالِفُ لِسانُهُ قَلبَهُ، وقَلبُهُ فِعلَهُ، وعَلانِیَتُهُ سَریرَتَهُ.
ولِلآثِمِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: یَخونُ ، ویَکذِبُ ، ویُخالِفُ ما یَقولُ.
ولِلمُرائی ثَلاثُ عَلاماتٍ: یَکسَلُ إذا کانَ وَحدَهُ ، ویَنشَطُ إذا کانَ النّاسُ عِندَهُ ، ویَتَعَرَّضُ فی کُلِّ أمرٍ لِلمَحمَدَةِ.
ولِلحاسِدِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: یَغتابُ إذا غابَ ، ویَتَمَلَّقُ إذا شَهِدَ، ویَشمَتُ بِالمُصیبَةِ.
ولِلمُسرِفِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: یَشتَری ما لَیسَ لَهُ ، ویَلبَسُ ما لَیسَ لَهُ، ویَأکُلُ ما لَیسَ لَهُ.
ولِلکَسلانِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: یَتَوانى حَتّى یُفَرِّطَ ، ویُفَرِّطُ حَتّى یُضَیِّعَ، ویُضَیِّعُ حَتّى یَأثَمَ.
ولِلغافِلِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: السَّهوُ وَاللَّهوُ وَالنِّسیانُ.


 

«خصال، صفحه 121- بحارالانوار،جلد13،صفحه 415»


موضوعات مرتبط: دانستنی

تاريخ : ۱۳٩٥/٥/٦ | ٥:٥۱ ‎ب.ظ | نویسنده : محمد هاشمی | نظرات ()