اردیب:
نام این روستا مخفف " اردیبهشت " است و ایرانیان در این ماه نیکوترین روز را برای رفتن به آتشکده ها جهت نیایش انتخاب می کردند و " اردی " تمثیلی از درستی و پاکی آتش مقدس بوده است.
" امیر اسماعیل خان عرب عامری " یکی از حکام جندق و بیابانک ، دیوانخانه اردیب را مقر فرمانروایی خود قرار داده بود.

 روستای زیبا و تاریخی اردیب از روستاهای جنوبی و سرسبز منطقه خورو بیابانک است.فاصله این روستا تا اصفهان 370 کیلومتر ، تا نایین 230 کیلومتر و تا خوروبیابانک 47کیلومتر است.این روستا دارای آثار تاریخی و باستانی زیادی است و یکی از خوش آب و هواترین روستاهای منطقه است. دارای جاذب های توریستی فراوان از قبیل خانه نو، دیوان خانه، آب انبار قدیمی ، دشتی سرسبز و ... می باشد.

گرمه:
این روستا در 30 کیلومتری جنوب خور قرار دارد و ناصر خسرو در سفرنامه خود نامی از آن برده است.
مردمان گرمه دارای زبان قدیمی هستند و خور را " هسب " می گویند.
قلعه، قبرستان کشته ها، امامزادگان و استودان گبرها از جمله آثار تاریخی روستای گرمه محسوب می شوند.

ایراج:
از " ایراج " در متون قرون سوم و چهارم هجری با نام " ارا " و " ارابه " یاد شده است و مردمان خوری به آن " ایرا " می گویند.
ایراج دارای قلعه ای قدیمی است که بر روی ارتفاعی در روستا واقع شده و در سال 1327 هجری قمری در درگیری بین قوای دولتی با " رمضان خان باصری " بخشی از آن آسیب دید.
رمضان خان در سال 1336 هجری قمری از فارس وارد خور و بیابانک شده بود.
از دیگر آثار تاریخی ایراج می توان به " سرو کهن " اشاره کرد که دارای ارتفاعی بیش از 50 متر و عمری حدود یک هزار سال است.
" بقعه خضرنبی " نیز یکی دیگر از آثار تاریخی این منطقه است.

بیاذه:
این روستا در جنوبی ترین کرانه کویر نمک با فاصله 55 کیلومتری از خور آرمیده است.
در متون جغرافیایی قرن چهارم و پنجم هجری قمری از " بیاذه " با نام های " بیاذق "، " بیادق " و " بیدق " یاد کرده اند.
" ناصر خسرو قبادیانی " در سال 444 هجری قمری در سفر خود هنگام بازدید از روستاهای جنوبی کویر نمک به " گرمه " می رسد و از آنجا به بیاذه رهسپار می شود.

مهرجان:
مهرجان از دیگر روستاهایی است که در فاصله 33 کیلومتری جنوب شرقی خور و بیابانک واقع شده است و در زبان و گویش خوری از آن به نام " مهرگون " یاد می شود.
مهرگان ،‌ بزرگترین جشن ایران باستان پس از ایام نوروز بوده است.
" یاقوت حموی " در کتاب " معجم البلدان " از مهرجان به عنوان دهی بزرگ و خراب بین راه اصفهان و طبس یاد کرده است.
در مهرجان سنگ نوشته های تاریخی مربوط به قرن هشتم و نهم هجری قمری وجود دارد.
یکی از زیارتگاه های اهالی مهرجان ، " گنبد شمس الدین " عارف و صوفی بیابانکی متعلق به قرن هشتم هجری قمری است که بر مزارش ضریحی از جنس چوب قدیمی به چشم می خورد.

فرخی:
روستای فرخی در فاصله 17 کیلومتری غرب خور واقع شده است و مردمان آنجا بیشتر همانند مردمان خور سخن می گویند.
خوری ها در گویش خود به فرخی " فروی " و به اهالی آنجا " فرویگی " می گویند.
مسجد جامع این روستا از جمله آثاری است که به دستور " حاج سید میرزا جندقی " مجتهد و قاضی نامور جندق و بیابانک در سال 1256 هجری قمری بنا شده است.
این روستا در میان دیگر مناطق خور وبیابانک در گذشته به دارالامان شهرت داشته باشد که حریم آن شعاع سه کیلومتری بوده و کسانی که از حاکمان جور در امان نبودند خود را به فرخی و به نزد قاضی که شخصی دارای احترام بود می رساندند و او نیز آنان را پناه می داد. (توضیح: فرخی در حال حاضر تبدیل به شهر شده است)

 

 - با تشکر از آقای سید علی موسوی-مدیر وبلاگ خور نگین کویر 



موضوعات مرتبط:

تاريخ : ۱۳۸۸/٩/٢٢ | ۸:٤٤ ‎ق.ظ | نویسنده : محمد هاشمی | نظرات ()