پس از مراجعت از روستای آبگرم ،اقامه نماز جماعت وصرف ناهارسرسفره اباعبدا... بعدالظهر روز عاشورا با نواختن صدای طبل و چاووشی پیاپی مردم برای عزیمت به سوی مزار اهل قبور و نوحه سرایی بر سر قتلگاه (1) فراخوانده می شوند. پس از اجتماع مردم در میدانگاه حسینیه علمداران با بر دوش نهادن علمها و در حالیکه مادحین به صورت دسته جمعی نوحه:

چه کربلاست امروز                چه پربلاست امروز

سر حسین مظلوم                 ازتن جداست امروز

را می خوانند، به سوی قبرستان حرکت می کنند. پس از خواندن هر بند جمعیت عزادار به تکرار بند اول می پردازد و هر پنجاه قدم یک چاووشی انجام می دهند. این نوحه با نوا و سوز لهجه محلی چنان خوانده می شود که تمام حاضرین منقلب شده و گریان می گردند. تا به گودال قتلگاه در کنار مقبره می رسند. در آنجا طبق روال نوحه:

فرمودحسین باشمر لعین بین حال پریشانم را                       بین دیده گریانم را

ازسوزعطش کبابم لب تشنه مبرسرم را (2)

خوانده می شود و پس از آن نوحه شور حسین حسین :

شهیدکربلاحسین     غریب وبینوا حسین

سرش زتن جداحسین بی یارواقرباحسین

خوانده می شود. پس از آن، از همانجا و به ترتیب به سر خاک در گذشتگان سال نگذشته رفته و بر سر خاک وی نوحه ای را جهت آمرزش وی خوانده و برای غفرانش دعا می نمایند.

بر روی تمام قبور، نانهای محلی، کماچ، شیرینی، خرما، انار میوه، باقلا و ... برای پذیرایی فراهم است که خیرات می شود. پس از خواندن فاتحه و نوحه سرایی بر سر قبور جهت ادای احترام بر سر خاک نمادین شهدای مقدس (3)که اصالتا از جوانان این روستا بوده اند، می روند و سرانجام با احترام هر کدام از علمداران به اتفاق دیگر بستگان بر سر خاک یکی از بستگان رفته و رخت از تن علم برمی دارند و رخت ها را در بقچه ای می پیچند. سپس علم سیاه پوش را بر دوش گرفته و به سوی شبستان حسینیه به حرکت در می آیند. عزاداران و سینه زنان نیز با خواندن نوحه:

جوانان بنی هاشم بیایید      علی را بر در خیمه رسانید

به صورت دسته جمعی و بر سر زنان به سوی حسینیه حرکت می کنند و در خاتمه سوگواران در مراسمی که جهت تسلیت و آمرزش متوفیان سال گذشته در شبستان حسینیه  منعقد می باشد حضور بهم رسانده و با عرض تسلیت به آنها و سخنرانی روحانی و طلب آمرزش برای درگذشتگان مراسم روز عاشورای حسینی به پایان می رسد.

جهت یادی از گذشتگان وشادی روحشان نام چندتن ازپیرغلامان، ذاکران وچاووشان اباعبدا... روستای اردیب راذکر مینمایم.

ذاکران:کربلایی محمدآقابیک وحسن آقابیک زفرقندی، ،مرحومان حاج آقاوحاج حسین ثابتی ،مرحوم حاج عباس محتشم،حاج قاسم ثابتی ،کربلایی غلامرضاموبد،کربلایی موسی محتشم ،کربلا یی محمد رفیع ،کربلایی محمد موبد،مرحوم شیر محمدشیخ ،مرحوم حاج سیف ا..ثابتی ، مرحومان موسی و حاج حسین موبد.

 چاووشان:مرحوم شیخ محمد شاه رضا(پاریاب)مرحوم عباس آذر،مرحوم حسین محتشم.

 

1- محلی در بالای قبرستان (مزار)می باشد که نماد قتلگاه بوده واز قدیم در آنجا نوحه شروع مراسم را می خواندند.

2- درقدیم توسط مرحوم کربلایی محمدآقابیک زفرقندی وسپس توسط فرزندش حاج حسین ثابتی و در حال حاضر علی اصغرثابتی خوانده می شود.

3-روستای اردیب مفتخراست دردوران دفاع مقدس پنج شهیدراکه اصالتا اردیبی هستندرافدای مام وطن وانقلاب نموده است:1-شهید احمد  ثابتی فرزند حاج اسماعیل   2- شهید احمدثابتی فرزند حاج اسد    3- مفقودالاثر اسماعیل فریدونی فرزند جلیل  4- شهید ابراهیم فریدونی  فرزندمحمد      5-شهید علی محتشم فرزند حاج محمدجعفر  

برگرفته از اردیب نگین کویر و با تشکر



موضوعات مرتبط: آیین سنتی محرم

تاريخ : ۱۳۸٩/۱٠/٤ | ۱٠:٠٤ ‎ق.ظ | نویسنده : محمد هاشمی | نظرات ()

  پس از اجتماع عزاداران در شبستان حسینیه (1)سرنوحه رایکی از پیرغلامان اباعبدا... (2)می خواندومردم رابرای اقامه عزاداری بشرح ذیل فرامی خواند :  

 بارالها نشودلال به هنگام ممات ،هرزبانی که فرستدبه محمدصلوات . پس ازآن دست به دعابرمیدارد: 

      از برای سبب تعجیل در خروج و ظهور امام ثانی عشر فرمان  فرمای قضاوقدر،شعشه افروز شمس وقمر،لمعه اوج هل اتی ،خورشید آسمان قل لا اسئلکم علیه اجرا ،الی المودة فی القربی، آن امیری که نه یارآمده،زورروزمصاف ،شیردربیشه پلنگ درکوه ، سیمرغ درقاف ، آنکه چون تیربرکشدزغلاف ،لرزه برافتدبه هفت قله قاف،  آنکه چون برگ  از شجرریزد ،زیرتیغش عدوبه روز مصاف ، نایب مرتضی علی باشد   نونهال ریاض عبدمناف ،بنام حضرت صاحب العصروزمان ، خلیفة الرحمن، شریک القران وامام الانس والجان، عجل ا...تعالی فرجه  ،خداوندظهورآن حضرت رامعجل ونزدیک بگرداند.

حاضران به احترام حضرت قیام نموده وسرنوحه رابه شرح ذیل می خواند:            

  مظلوم حسینم  محروم حسینم         لب تشنه حسینم  دل خسته حسینم  

 

 

و جهت نوحه خواندن آماده می شوند هرشب نوحه مربوط به همان شب توسط مادحین اباعبدا... خوانده می شود واکثر نوحه ها بنام نوحه خوان آن ماندگار است حاضران  در شبستان پس از تشکیل دو دسته کوچه مانند به سینه زنی می پردازند.پس از خواندن هرنوحه یکی از چاوشان به چاوشی می پردازد که معمولا یک بیت است که دربرگیرنده شرح وقایع عاشوراوکربلا است پس از خواندن هر مصرع  سینه زنان به رسم ادب سر خم نموده وذکریاحسین را می گویند.

 

هرکه دارد هوس کرببلا بسم ا.....              هرکه دارد بسرش شورونوابسم ا.....

 

--------------------------------------------------------------------------------------------

(1)شبستان حسینیه و مسجدجامع اردیب ازبناهای قدیمی بشمار می رود که کل مجموعه را در لفظ عامیانه میدان می گفتند که دارای سکوهای جداجدابوده و بانی آن مرحوم محمد رضا بیک زفرقندی می باشد. که تاکنون چندین مرحله توسط اهالی روستاتعمیرگردیده ودرحال حاضر مسقف است.

(2)از قدیم سرنوحه رایکی از پیرغلامان اباعبدا... می خوانده که جادارد در اینجا از مرحوم  حاج حسین موبد یادنمود.

اردیب نگین کویر و با تشکر



موضوعات مرتبط: آیین سنتی محرم

تاريخ : ۱۳۸٩/٩/٢٠ | ۸:٤٠ ‎ق.ظ | نویسنده : محمد هاشمی | نظرات ()